llms.txt چیست؟ راهنمای کامل ساخت فایل llms.txt + نمونه فارسی

llms.txt یک فایل متنی ساده در ریشه‌ی سایت است (مثل example.ir/llms.txt) که با قالب Markdown به مدل‌های زبانی بزرگ — ChatGPT، Claude، Gemini و دستیارهای مشابه — می‌گوید سایت شما درباره‌ی چیست و مهم‌ترین صفحه‌هایش کدام‌اند. ایده‌اش ساده است: به‌جای اینکه مدل از میان HTML شلوغ، منوها و تبلیغ‌ها دنبال اصل مطلب بگردد، یک خلاصه‌ی تمیز و مرتب به دستش بدهید.

این فایل را در سپتامبر ۲۰۲۴ (شهریور ۱۴۰۳) Jeremy Howard از Answer.AI پیشنهاد داد و از آن زمان سایت‌های مستندات فنی زیادی آن را منتشر کرده‌اند. در ادامه می‌بینید llms.txt دقیقا چه کاری می‌کند، چه کاری نمی‌کند و چطور آن را درست بسازید.

llms.txt چیست و چرا ساخته شد؟

مدل‌های زبانی وقتی صفحه‌ای را می‌خوانند با دو مشکل روبه‌رو هستند: حجم محدود ورودی (هر بار فقط مقدار مشخصی متن را می‌توانند بخوانند) و شلوغی HTML (منو، فوتر، اسکریپت و تبلیغ کنار متن اصلی). llms.txt جواب هر دو است: یک فایل کوتاه، خوانا و بدون حاشیه که هم نام و خلاصه‌ی کسب‌وکار را دارد و هم پیوند صفحه‌های مهم را با یک توضیح یک‌خطی.

کنار آن، فایل اختیاری llms-full.txt هم پیشنهاد شده که متن کامل صفحه‌های مهم را یک‌جا دارد؛ بیشتر برای مستندات فنی و راهنماهای طولانی کاربرد دارد.

تفاوت llms.txt با robots.txt و sitemap.xml

یک اشتباه رایج در مقاله‌های فارسی این است که llms.txt را ابزار «کنترل خزش» ربات‌های هوش مصنوعی معرفی می‌کنند. این درست نیست: llms.txt جلوی هیچ رباتی را نمی‌گیرد. اجازه یا منع خزش فقط کار robots.txt است.

• robots.txt: به ربات‌ها می‌گوید کجا را بخزند و کجا را نه؛
• sitemap.xml: فهرست کامل نشانی‌ها برای موتورهای جستجو؛
• llms.txt: خلاصه‌ی گزیده و خوانا برای مدل‌های زبانی.

ساختار استاندارد فایل llms.txt

طبق پیشنهاد اصلی، فایل این بخش‌ها را به همین ترتیب دارد:

1. یک سرتیتر H1 با نام سایت یا پروژه (تنها بخش اجباری)؛
2. یک نقل‌قول (خطی که با > شروع می‌شود) با خلاصه‌ی کوتاه؛
3. چند پاراگراف یا فهرست اختیاری با جزئیات مهم؛
4. بخش‌های H2 که هر کدام فهرستی از پیوندها با توضیح کوتاه‌اند؛
5. بخشی به نام ## Optional برای صفحه‌هایی که اگر جا کم بود، می‌شود از آن‌ها گذشت.

نمونه‌ی متنی همان فایل:

# فروشگاه نمونه

> فروشگاه اینترنتی لوازم قهوه با ارسال به سراسر ایران.

فروش دستگاه اسپرسو، آسیاب و دان قهوه‌ی تازه‌برشت؛ گارانتی ۱۸ ماهه.

## صفحه‌های اصلی
- [دستگاه اسپرسو](https://example.ir/espresso): مقایسه و خرید
- [راهنمای خرید آسیاب](https://example.ir/guide/grinder): انتخاب بر اساس بودجه

## Optional
- [درباره ما](https://example.ir/about): داستان و مجوزها

یک نمونه‌ی واقعی هم ببینید: فایل llms.txt خود آریا سئو که بخش «در یک نگاه» آن، کسب‌وکار را در چند خط قابل نقل معرفی می‌کند.

نمونه‌ی دوم: llms.txt برای یک کسب‌وکار خدماتی

برای شرکت خدماتی، مهم‌ترین بخش خلاصه و شهرهای تحت پوشش است:

# کلینیک دندان‌پزشکی نمونه

> کلینیک دندان‌پزشکی در شیراز با ۱۲ سال سابقه؛ ایمپلنت، ارتودنسی و درمان ریشه.

- نشانی: شیراز، بلوار نمونه، پلاک ۱۰
- ساعت کاری: شنبه تا پنجشنبه، ۹ تا ۲۰
- نوبت‌دهی آنلاین و تلفنی

## خدمات
- [ایمپلنت دندان](https://example.ir/implant): مراحل، زمان درمان و هزینه‌ی تقریبی
- [ارتودنسی نامرئی](https://example.ir/aligner): مناسب چه کسانی است

## راهنماها
- [مراقبت پس از کشیدن دندان](https://example.ir/guide/after-extraction)

چه سایت‌هایی بیشترین سود را از llms.txt می‌برند؟

• سایت‌های مستندات و آموزش (نرم‌افزار، API، دوره‌ها): کاربران مستقیم از دستیار می‌پرسند و مستندات تمیز بیشترین استفاده را دارد؛
• شرکت‌های خدماتی و B2B: تعریف دقیق خدمات، شهرها و قیمت پایه از برداشت غلط دستیار جلوگیری می‌کند؛
• فروشگاه‌ها: دسته‌های اصلی، راهنماهای خرید و سیاست ارسال و مرجوعی؛
• سایت‌های خبری و محتوایی: فایده‌ی کمتری دارند، چون محتوایشان مدام عوض می‌شود؛ یک نسخه‌ی کوتاه با بخش‌های اصلی کافی است.

آیا ChatGPT و گوگل واقعا از llms.txt استفاده می‌کنند؟

جواب صادقانه: هنوز استاندارد رسمی نیست و هیچ شرکت بزرگی رسما نگفته که آن را در رتبه‌بندی یا پاسخ‌ها به کار می‌برد. کارشناسان جستجوی گوگل هم گفته‌اند گوگل برای جستجو از llms.txt استفاده نمی‌کند. پس llms.txt جایگزین سئو نیست و رتبه‌ی گوگل شما را بالا نمی‌برد.

با این حال ساختنش ارزان و بی‌خطر است و چند فایده‌ی واقعی دارد:

• وقتی کاربری صفحه‌ای از سایت شما را مستقیم به دستیار هوش مصنوعی می‌دهد یا دستیار سایت را باز می‌کند، یک خلاصه‌ی تمیز در دسترس است؛
• ابزارهای برنامه‌نویسی و دستیارهایی که مستندات می‌خوانند، از آن استفاده می‌کنند؛
• نوشتنش شما را مجبور می‌کند یک تعریف روشن و ثابت از کسب‌وکار داشته باشید — همان چیزی که برای دیده‌شدن در جواب ChatGPT لازم است.

llms.txt را «کار کم‌هزینه با احتمال سود» ببینید، نه «راز رتبه‌ی اول». اولویت اول هنوز ایندکس درست در گوگل و Bing و محتوای مفید است.

آموزش ساخت فایل llms.txt قدم‌به‌قدم

1. یک جمله‌ی تعریفی بنویسید: کسب‌وکار شما چیست، برای کیست و چه فرقی دارد — در یک تا دو جمله.
2. ۱۰ تا ۳۰ صفحه‌ی مهم را انتخاب کنید: صفحه‌های خدمات و محصول اصلی، تعرفه، راهنماهای پربازدید و درباره‌ی ما. همه‌ی صفحه‌ها لازم نیست؛ سایت‌مپ برای همین است.
3. برای هر صفحه یک توضیح یک‌خطی بنویسید که بگوید کاربر در آن صفحه چه چیزی پیدا می‌کند.
4. فایل را با قالب بالا بسازید و با رمزگذاری UTF-8 ذخیره کنید تا فارسی درست نمایش داده شود.
5. در ریشه‌ی سایت قرار دهید تا در yourdomain.ir/llms.txt باز شود. در وردپرس می‌توانید فایل را با مدیریت فایل هاست بگذارید؛ بعضی افزونه‌های سئو هم ساخت llms.txt را اضافه کرده‌اند.
6. robots.txt را چک کنید: اگر ربات‌هایی مثل GPTBot و ClaudeBot را بسته باشید، llms.txt هم کمکی نمی‌کند.
7. هر بار صفحه‌ی مهمی اضافه یا حذف شد، فایل را به‌روز کنید.

اگر نمی‌خواهید این کارها را دستی انجام دهید، بخش «معرفی به هوش مصنوعی» در آریا سئو صفحه‌های مهم سایت را می‌خزد، فایل‌های llms.txt و llms-full.txt را با هوش مصنوعی می‌نویسد و بعد از نصب بررسی می‌کند که فایل در دسترس است و ربات‌های هوش مصنوعی بسته نیستند.

چطور بفهمم llms.txt درست کار می‌کند؟

1. نشانی yourdomain.ir/llms.txt را در مرورگر باز کنید؛ باید کد وضعیت ۲۰۰ و متن فارسی خوانا ببینید، نه صفحه‌ی ۴۰۴ سایت.
2. نوع فایل باید متن ساده (text/plain یا text/markdown) باشد، نه HTML.
3. در robots.txt مسیر /llms.txt و ربات‌های هوش مصنوعی بسته نباشند.
4. نشانی فایل را به یک دستیار هوش مصنوعی بدهید و بخواهید کسب‌وکارتان را در سه جمله معرفی کند؛ اگر جوابش با تعریف شما یکی است، فایل کارش را می‌کند.
5. هر بار که صفحه‌ی مهمی اضافه یا حذف شد، پیوندهای فایل را دوباره چک کنید.

اشتباهات رایج در فایل llms.txt

• کپی کردن کل سایت‌مپ: llms.txt باید گزیده باشد؛ صدها پیوند بی‌توضیح هدفش را از بین می‌برد.
• بستن ربات‌های هوش مصنوعی در robots.txt و هم‌زمان ساختن llms.txt؛
• ادعای اغراق‌آمیز («بهترین در ایران») به‌جای توصیف دقیق و قابل نقل؛
• فایل کهنه: پیوند به صفحه‌های حذف‌شده یا قیمت‌های قدیمی؛
• رمزگذاری غلط که فارسی را به نویسه‌های نامفهوم تبدیل می‌کند.

جمع‌بندی

llms.txt یک خلاصه‌ی خوانا از سایت برای مدل‌های زبانی است؛ نه ابزار کنترل خزش است و نه میان‌بر رتبه‌ی گوگل. ساختنش چند ساعت کار دارد، ضرری ندارد و تعریف برند شما را روشن می‌کند. برای اینکه ببینید سایتتان برای ربات‌های هوش مصنوعی باز است یا نه، صفحه را در ابزار رایگان آنالیز سئو بررسی کنید؛ و برای ساخت خودکار و پایش فایل، آریا سئو را ۷ روز رایگان امتحان کنید.